![\"\"](\"https:\/\/www.sp3yor.net\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/image.png\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nBanalnie prosty uk\u0142ad – mikrokontroler pozwala na uzyskanie prymitywnej modulacji FM\/AM, w\u0142\u0105czaj\u0105c lub wy\u0142\u0105czaj\u0105c nadajnik odpowiednio cz\u0119sto. Kondensator w szeregu z rezonatorem kwarcowym pozwala podjecha\u0107 kilka kHz w g\u00f3r\u0119 z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105, ale nie za mocno – overtonowy kwarc niech\u0119tnie zmienia swoj\u0105 fabryczn\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 pracy. Moc na wyj\u015bciu to nieca\u0142e -20 dBm na interesuj\u0105cym nas pa\u015bmie UKF – wi\u0119cej na 48 MHz. Pob\u00f3r pr\u0105du to ok. 2-3 miliampery. Z anten\u0105 typu dipol, taki nadajnik s\u0142ycha\u0107 w p\u0142askim, lekko zalesionym terenie na ok. 300 m, s\u0142uchaj\u0105c na r\u0119czniaku z ma\u0142\u0105 anten\u0105. Napi\u0119cie zasilania – od 2 do kilkudziesi\u0119ciu V.<\/p>\n\n\n\n
Podstawowe wady w\/w uk\u0142adu, to brak mo\u017cliwo\u015bci regulacji cz\u0119stotliwo\u015bci w sensownym zakresie oraz niewielka moc. Przeprojektowuj\u0105c uk\u0142ad na oscylator Collpittsa i stosuj\u0105c lepszy tranzystor, dodaj\u0105c obwody pasmowe, pewnie da\u0142oby si\u0119 uzyska\u0107 lepsz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 strojenia, wi\u0119ksz\u0105 moc i sprawno\u015b\u0107 – kosztem z\u0142o\u017cono\u015bci konstrukcji. W Internecie nie ma zbyt wiele \u017ar\u00f3de\u0142 inspiracji, a proces eksperymentatorski jest do\u015b\u0107 powolny. Podobne uk\u0142ady tworzone s\u0105 cz\u0119sto przez… biolog\u00f3w – kt\u00f3rzy wykorzystuj\u0105 je do \u015bledzenia zwierz\u0105t, ale brakuje im solidnej, in\u017cynierskiej r\u0119ki osoby dobrze zaznajomionej z technikami konstrukcji w. cz.<\/p>\n\n\n\n
BUY<\/h2>\n\n\n\n
Klubowy kolega SQ3NIK podes\u0142a\u0142 mi link do ciekawych modu\u0142\u00f3w nadawczych na pasmo ISM 433 MHz, wykorzystuj\u0105cych uk\u0142ad scalony SYN115.<\/p>\n\n\n
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\nW odr\u00f3\u017cnieniu od „klasycznych” nadajnik\u00f3w ISM, tutaj od razu w oczy rzuca si\u0119 oscylator kwarcowy o cz\u0119stotliwo\u015bci 13,56 MHz. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 modu\u0142\u00f3w ISM, kt\u00f3re spotyka\u0142em do tej pory, zbudowana by\u0142a na „pastylkowym” oscylatorze, kt\u00f3ry cechowa\u0142 si\u0119 bardzo s\u0142ab\u0105 stabilno\u015bci\u0105, jak i totalnym brakiem mo\u017cliwo\u015bci przestrajania. Ten uk\u0142ad jest niczym innym jak powielaczem cz\u0119stotliwo\u015bci *32 (13,56 * 32 = 433,92) wykorzystuj\u0105cym PLL. Niew\u0105tpliw\u0105 zalet\u0105 jest koszt – ok. 2 PLN za sztuk\u0119, tj. ca\u0142\u0105 p\u0142ytk\u0119, odpowiadaj\u0105c\u0105 przyk\u0142adowej aplikacji uk\u0142adu SYN115 z noty katalogowe<\/a>j.<\/p>\n\n\n\n Pierwsz\u0105 rzecz\u0105 kt\u00f3r\u0105 zrobi\u0142em po otrzymaniu p\u0142ytek, by\u0142o sprawdzenie mo\u017cliwo\u015bci przestrajania. Odlutowa\u0142em jedn\u0105 nog\u0119 kwarcu i w szereg z ni\u0105 pod\u0142\u0105czy\u0142em trymer – okaza\u0142o si\u0119, \u017ce bez problemu mog\u0119 odstroi\u0107 urz\u0105dzenie z fabrycznej cz\u0119stotliwo\u015bci 433,960 MHz a\u017c do 434,250 – prawie 300 kHz! Odpowiednio zmniejszaj\u0105c pojemno\u015b\u0107 da si\u0119 uzyska\u0107 jeszcze wi\u0119ksz\u0105 zmian\u0119, a\u017c do ok. 0,5 MHz.<\/p>\n\n\n\n Niemi\u0142ym zaskoczeniem by\u0142a natomiast moc wyj\u015bciowa. Widz\u0105c pob\u00f3r pr\u0105du w okolicach 12-14 mA, spodziewa\u0142em si\u0119, \u017ce uk\u0142ad da na wyj\u015bciu moc zbli\u017con\u0105 do tego co jest napisane w PDFie, czyli ~10 mW (+10 dBm). Niestety, trzy zmierzone sztuki na wyj\u015bciu produkowa\u0142y tylko -10 dBm (0,1 mW), sto razy mniej ni\u017c oczekiwa\u0142em. Sprawno\u015b\u0107 na poziomie 0,3% to tak\u017ce nie jest rewelacja. Tymbardziej dla urz\u0105dzenia, kt\u00f3re ma by\u0107 zasilane bateryjnie i zostawione w jakiej\u015b lokalizacji terenowej, \u017ceby kto\u015b wyposa\u017cony w kierunkow\u0105 anten\u0119 m\u00f3g\u0142 je znale\u017a\u0107.<\/p>\n\n\n\n Pierwsze pr\u00f3by ustalenia „o co chodzi” zacz\u0105\u0142em od wylutowania element\u00f3w L\/C s\u0142u\u017c\u0105cych za dopasowanie\/filtr i obejrzenia wyj\u015bcia za pomoc\u0105 analizatora widma. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce bez filtra, na wyj\u015bciu uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 +5 dBm, czyli 3 miliwaty. Zmiana o 15 dB, w teorii (czyli: w pustej przestrzeni) powinna zwi\u0119kszy\u0107 zasi\u0119g ponad pi\u0119ciokrotnie. Dok\u0142adniejsza analiza wykaza\u0142a, \u017ce warto\u015bci element\u00f3w tworz\u0105cych filtr w nocie katalogowej nie s\u0105 przewidziane dla wyj\u015bcia 50 Ohm, ale dla ma\u0142ej anteny w postaci \u015bcie\u017cki na PCB.<\/p>\n\n\n\n Pozbycie si\u0119 filtru, opr\u00f3cz zwi\u0119kszenia mocy na po\u017c\u0105danej cz\u0119stotliwo\u015bci, zwi\u0119kszy\u0142o te\u017c emisj\u0119 harmonicznych – sygna\u0142y na 868 i 1296 MHz zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do -10 dBm, czyli tylko ~-15 dBc.<\/p>\n\n\n\n Uk\u0142ad SYN115 przewidziany jest do pracy w „europejskim” pa\u015bmie ISM 433, jak i w ameryka\u0144skim odpowiedniku na 315 MHz. Podmieniaj\u0105c kwarc z 13,56 na 13,5 MHz, uk\u0142ad ochoczo pracuje na 432 MHz. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 mo\u017cna zwi\u0119ksza\u0107, umieszczaj\u0105c (coraz to mniejsz\u0105) pojemno\u015b\u0107 w szeregu z kwarcem, a\u017c do ok. 432,500 – cho\u0107 wtedy uk\u0142ad staje si\u0119 do\u015b\u0107 czu\u0142y na otoczenie, a indukcyjno\u015bci wyprowadze\u0144 element\u00f3w zaczynaj\u0105 odgrywa\u0107 widoczn\u0105 rol\u0119.<\/p>\n\n\n\n Sterowanie cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 za pomoc\u0105 pojemno\u015bci mo\u017cna wykorzysta\u0107 do zrealizowania prostego modulatora FM. Elementem zmiennej pojemno\u015bci mo\u017ce by\u0107 np. dioda krzemowa – popularna 1N4001. Pojemno\u015b\u0107 z\u0142\u0105cza P-N jest zale\u017cna od przy\u0142o\u017conego do diody napi\u0119cia:<\/p>\n\n\n\n W\u0142\u0105czaj\u0105c tak\u0105 diod\u0119 w szereg z rezonatorem kwarcowym, mo\u017cemy wykorzysta\u0107 j\u0105 jako przestrajan\u0105 pojemno\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n Uk\u0142ad jest banalnie prosty, ale dzia\u0142a – pozwala na przyk\u0142ad na realizacj\u0119 transmisji SSTV, podaj\u0105c audio z komputera. Dzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna wymaga\u0107 przesadnie wiele od gotowego urz\u0105dzenia kosztuj\u0105cego mniej ni\u017c puszka s\u0142odzonej, gazowanej wody, ale warto pami\u0119ta\u0107 o kilku podstawowych wadach i ograniczeniach:<\/p>\n\n\n\n Producent twierdzi, \u017ce warto\u015bci szumu fazowego powinny by\u0107 lepsze ni\u017c -70 dBc w odleg\u0142o\u015bci 100 kHz i -80 dBc dla 1000 MHz, ale jak wida\u0107, to nie pierwszy raz kiedy datasheet ma ma\u0142o wps\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105. Nie podejrzewam reszty uk\u0142adu (opr\u00f3cz samego scalaka) o wytwarzanie tak spektakulatnej g\u00f3rki szumu, bo tam nie ma zbytnio jak i czego zepsu\u0107.<\/p>\n\n\n\n W praktyce i prostymi s\u0142owami: uk\u0142ad, opr\u00f3cz po\u017c\u0105danego sygna\u0142u, generuje te\u017c szerokopasmowe zak\u0142\u00f3cenia o mocy o pi\u0119\u0107 eS\u00f3w ni\u017cszej, powoduj\u0105c zak\u0142\u00f3cenia dla innych u\u017cytkownik\u00f3w eteru. Z tego powodu, nie zalecam umieszczania nadajnik\u00f3w zbudowanych w oparciu o SYN115 w wysokich lokalizacjach ani stosowania dobrych anten – szczeg\u00f3lnie, je\u015bli zamierzamy nadawa\u0107 sygna\u0142 o wysokim wsp\u00f3\u0142czynniku wype\u0142nienia.<\/p>\n\n\n\n Do ma\u0142ego nadajnika zawieszonego na drzewie – nada si\u0119 w sam raz, tymbardziej, \u017ce rozmieszczenie kilku sztuk na s\u0105siednich kana\u0142ach to kwestia tylko dobrania kilku kondensator\u00f3w. Praktyczne testy SYN115 ogo\u0142oconego z filtra wyj\u015bciowego, z anten\u0105 1\/4 lambda na parapecie pierwszego pi\u0119tra, modulowanego on\/off, da\u0142y odbi\u00f3r na dystansie ponad 1000 metr\u00f3w, bez widoczno\u015bci optycznej – za to z kilkoma solidnymi, 5-pi\u0119trowymi blokami po drodze, tak wi\u0119c +5 dBm ~= 3 mW to wystarczaj\u0105ca moc do zabawy w szukanie nadajnika na ograniczonym terenie.<\/p>\n\n\n\n 73 \/ SQ3SWF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" DIY Proste i tanie nadajniki radiowe maj\u0105 sporo zalet, jak np. niski stopie\u0144 z\u0142o\u017cono\u015bci oraz rozs\u0105dne koszty zakupu. (…) Ostatnimi czasy eksperymentowa\u0142em z samodzielnie wykonanymi nadajnikami na 2 metry, b\u0119d\u0105cymi niczym innym jak oscylatorem na kwarcach 48 MHz w uk\u0142adzie … Czytaj dalej <\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n