{"id":1798,"date":"2024-06-12T20:52:44","date_gmt":"2024-06-12T19:52:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sp3yor.net\/?page_id=1798"},"modified":"2025-05-12T08:14:27","modified_gmt":"2025-05-12T06:14:27","slug":"fox-lisy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.sp3yor.net\/?page_id=1798","title":{"rendered":"FOX (lisy)"},"content":{"rendered":"\n

Znalaz\u0142e\u015b dziwne urz\u0105dzenie z napisem „fox.sp3yor.net”<\/strong>?<\/h2>\n\n\n\n

To urz\u0105dzenie to nadajnik radiowy o bardzo ma\u0142ej mocy (mniej ni\u017c 1% mocy telefonu, kt\u00f3ry trzymasz w r\u0119ce). Jest to element zabawy terenowej dla radioamator\u00f3w, kt\u00f3rej celem jest odnalezienie ukrytego nadajnika – wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w poni\u017cej. Brzmi interesuj\u0105co? Zajrzyj do zak\u0142adki „Kontakt”.<\/p>\n\n\n\n

O co chodzi?<\/h2>\n\n\n\n

„\u0141owy na lisa” (ang. foxhunting<\/em>), zwane mniej potocznie „radiolokacj\u0105 amatorsk\u0105”, to zabawa terenowa (i dyscyplina sportowa) polegaj\u0105ca na odnalezieniu ukrytego nadajnika radiowego o niewielkiej mocy. W odmianie sportowej<\/a> zawodnicy przemieszczaj\u0105 si\u0119 biegiem i szukaj\u0105 nadajnik\u00f3w na czas. W zabawie – chodzi o satysfakcj\u0119 z, po prostu, odnalezienia nadajnika.<\/p>\n\n\n\n

Sprz\u0119t do poszukiwa\u0144<\/h2>\n\n\n\n

Przyk\u0142adowy zestaw – SQ3SWF. Quansheng UV-K5, dwa t\u0142umiki SMA 20 dB, antena 3el yagi. Radio posiada firmware IJV, pozwalaj\u0105ce na u\u017cycie software’owego t\u0142umika, kt\u00f3ry bardzo pomaga przy poszukiwaniach z niewielkiej odleg\u0142o\u015bci (aczkolwiek nie zast\u0105pi fizycznego obni\u017cenia si\u0142y sygna\u0142u).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Sprz\u0119t lokacyjny Krzysztofa SP3IZN. Komercyjnie dost\u0119pna antena Yagi (r\u00f3wnie\u017c 3 elementy), regulowany t\u0142umik 0..60 dB oraz Quansheng.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Pomimo niskiej ceny, Quansheng wyposa\u017cony w alternatywny firmware to dobry odbiornik RDF ze wzgl\u0119du na wbudowany miernik si\u0142y sygna\u0142u. Po instalacji jakiego\u015b alternatywnego firmware, ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u015bwietlania si\u0142y odbieranego sygna\u0142u (RSSI) w decybelach z rozdzielczo\u015bci\u0105 1 dB, gdzie w klasycznym mierniku 1 „S” to a\u017c 6 dB. W ten spos\u00f3b du\u017co \u0142atwiej ustali\u0107 kierunek z kt\u00f3rego przybywa do nas najsilniejszy sygna\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Chcesz pokaza\u0107 \u015bwiatu sw\u00f3j ekwipunek do poszukiwa\u0144? Odezwij si\u0119!<\/p>\n\n\n\n

Technika<\/h2>\n\n\n\n

Podstawowe wyposa\u017cenie do radionamierzania to po prostu dowolny odbiornik, dzia\u0142aj\u0105cy oczywi\u015bcie na interesuj\u0105cej nas cz\u0119stotliwo\u015bci, nawet taki wyposa\u017cony w fabryczn\u0105 anten\u0119 „gum\u00f3wk\u0119”. Taka antena cechuje si\u0119 (w przybli\u017ceniu) dook\u00f3ln\u0105 charakterystyk\u0105 promieniowania, wi\u0119c zadanie jest o tyle utrudnione, \u017ce s\u0142yszymy sygna\u0142, ale nie jeste\u015bmy w stanie \u0142atwo okre\u015bli\u0107 kierunku z kt\u00f3rego nadchodzi. Dodatkowo, przez to, \u017ce antena odbiera sygna\u0142 ze wszystkich stron, wyra\u017anie odczuwalny jest efekt wielotorowo\u015bci, tzn. opr\u00f3cz sygna\u0142u kt\u00f3ry dociera bezpo\u015brednio z nadajnika do anteny, odbieramy jeszcze odbicia od pod\u0142o\u017ca i innych obiekt\u00f3w w naszej okolicy. Sygna\u0142y te nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 konstruktywnie lub destruktywnie. Powoduje to, \u017ce si\u0142a sygna\u0142u mocno zmienia si\u0119 w trakcie, gdy zmieniamy po\u0142o\u017cenie odbiornika. Przypomina to tzw. efekt mobilowy. Z tego powodu, aby uzyska\u0107 wzgl\u0119dnie rzetelny pomiar nat\u0119\u017cenia, nale\u017cy troch\u0119 porusza\u0107 odbiornikiem i u\u015bredni\u0107 uzyskane rezultaty.<\/p>\n\n\n\n

Po takiej operacji wiemy „mniej wi\u0119cej” jak mocno odbieramy sygna\u0142 w danym punkcie terenu, ale co dalej? Nie pozostaje nic innego jak wyruszy\u0107 w tras\u0119 i zmierzy\u0107 si\u0142\u0119 sygna\u0142u w kilku innych punktach. I\u015b\u0107 nale\u017cy, co do\u015b\u0107 oczywiste, w stron\u0119 rosn\u0105cego sygna\u0142u, a\u017c, po nitce do k\u0142\u0119bka, natrafimy na nadajnik. W teorii brzmi to \u0142atwiej ni\u017c w praktyce, gdy\u017c z pewno\u015bci\u0105 trafimy na sytuacje, gdzie przez jaki\u015b czas, pomimo zmniejszania naszej odleg\u0142o\u015bci od \u017ar\u00f3d\u0142a sygna\u0142u – si\u0142a odbieranego sygna\u0142u spada, z powodu przytoczonych wcze\u015bniej odbi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Bardzo dobrym sposobem na pozbycie si\u0119 problem\u00f3w z odbiciami jest zastosowanie anteny, kt\u00f3ra odbi\u0107 nie odbiera (takich w praktyce nie ma) – lub, odbiera je znacznie s\u0142abiej, ni\u017c antena dook\u00f3lna (takie s\u0105). Oczywistym wyborem dla pasm 2m i 70cm jest antena typu Yagi. Ju\u017c kr\u00f3tka, dwuelementowa antena zapewni znaczn\u0105 redukcj\u0119 sygna\u0142u odbieranego bokami i ty\u0142em:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Powy\u017cszy zrzut pochodzi ze strony doskona\u0142ego projektanta anten, DG7YBN<\/a>. G\u00f3rna grafika przedstawia charakterystyk\u0119 w p\u0142aszczy\u017anie elewacji (tzn. g\u00f3ra-d\u00f3\u0142) dla anteny trzymanej elementami poziomo, a dolna – azymutu (lewo-prawo). Trzymaj\u0105c anten\u0119 poziomo, w teorii uzyskujemy du\u017co „ostrzejsz\u0105” charakterystyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Sprawd\u017amy jak sprawowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie troch\u0119 d\u0142u\u017csza antena pi\u0119cioelementowa, r\u00f3wnie\u017c wg. konstrukcji DG7YBN:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Jest du\u017co lepiej – przy odchyleniu o 45 stopni od \u017ar\u00f3d\u0142a, sygna\u0142 spada a\u017c o 10 dB w azymucie (5 dB dla kr\u00f3tkiej ant. 2 el) i 5 dB w elewacji (zaledwie 1 dB dla 2 el). Czysty zysk – im d\u0142u\u017csza antena, tym mniejsze odchylenie w bok jest potrzebne, aby uzyska\u0107 znaczne obni\u017cenie si\u0142y sygna\u0142u. Dodatkowo, bardzo mocno ograniczamy odbi\u00f3r sygna\u0142\u00f3w odbitych, docieraj\u0105cych do naszej anteny ty\u0142em lub bokiem. Ograniczeniem praktycznym s\u0105 fizyczne rozmiary anteny – poruszanie si\u0119 w terenie, szczeg\u00f3lnie zalesionym, z anten\u0105 o d\u0142ugo\u015bci powy\u017cej 1 metra (czyli 4 elementy na pasmo 2 m lub 7 element\u00f3w na 70 cm) jest wysoce niepraktyczne. Decyduj\u0105c si\u0119 na d\u0142ugo\u015b\u0107 50 cm, jeste\u015bmy ograniczeni do 4-5 el. na 70cm i 3 el. na dw\u00f3jk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

B\u0119d\u0105c wyposa\u017conym w odpowiedni\u0105 anten\u0119 kierunkow\u0105, jeste\u015bmy w du\u017co lepszym po\u0142o\u017ceniu. Mo\u017cemy skierowa\u0107 anten\u0119 w stron\u0119 z kt\u00f3rej dociera do nas najsilniejszy sygna\u0142. Nie musi to oznacza\u0107, \u017ce kierujemy si\u0119 w stron\u0119 nadajnika. Bezpo\u015brednia \u015bcie\u017cka mo\u017ce by\u0107 przes\u0142oni\u0119ta, a my mo\u017cemy kierowa\u0107 si\u0119 w stron\u0119 odbicia, warto wi\u0119c co jaki\u015b czas kontrolnie „przeskanowa\u0107 horyzont” w poszukiwaniu maksimum. Dobr\u0105 opcj\u0105 jest te\u017c triangulacja, czyli szukanie maksimum sygna\u0142u z kilku lokalizacji, wykre\u015blenie na mapie linii w kierunku maksim\u00f3w, a nast\u0119pnie udanie si\u0119 w miejsce ich przeci\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Namierzyli\u015bmy \u017ar\u00f3d\u0142o, zbli\u017cyli\u015bmy si\u0119 do niego, i co dalej? Je\u015bli S-metr zamkn\u0105\u0142 skal\u0119, a dla nadajnika o mocy kilkudziesi\u0119ciu miliwat\u00f3w jest to mo\u017cliwe ju\u017c z kilkuset metr\u00f3w, koniecznie nale\u017cy wyposa\u017cy\u0107 si\u0119 w t\u0142umik. Najwygodniejsz\u0105 opcj\u0105 jest t\u0142umik regulowany, pozwalaj\u0105cy jednym ruchem obni\u017cy\u0107 si\u0142\u0119 sygna\u0142u na wej\u015bciu. Tani\u0105 i \u0142atwo dost\u0119pn\u0105 (ale mniej wygodn\u0105) alternatyw\u0105 s\u0105 t\u0142umiki koncentryczne SMA, oczywi\u015bcie trzeba wtedy po\u015bwi\u0119ci\u0107 kilka sekund na odkr\u0119cenie przewodu, wkr\u0119cenie t\u0142umika i przykr\u0119cenie przewodu. O tyle dobrze, \u017ce zazwyczaj zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do \u017ar\u00f3d\u0142a sygna\u0142u, tak\u0105 operacj\u0119 wykonuje si\u0119 raz w trakcie ca\u0142ych poszukiwa\u0144.<\/p>\n\n\n\n

W teorii u\u017cywaj\u0105c odbiornika z odczytem RSSI, t\u0142umik nie jest a\u017c tak potrzebny – nie wyst\u0119puje zjawisko „zatkania” S-metra w pozycji maksymalnej. Odczyt si\u0142y sygna\u0142u w jednostkach decybelowych ro\u015bnie ci\u0105gle w miar\u0119 zbli\u017cania si\u0119 do \u017ar\u00f3d\u0142a sygna\u0142u, sugerujemy si\u0119 wtedy nie tyle poziomem sygna\u0142u audio, gdy\u017c ten w promieniu kilkuset metr\u00f3w wok\u00f3\u0142 nadajnika b\u0119dzie idealny, co odczytem z wy\u015bwietlacza.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 radiotelefon\u00f3w r\u0119cznych FM nie oferuje zbyt szerokiej gamy modulacji, niekt\u00f3re modele daj\u0105 nam do dyspozycji AM, kt\u00f3ry nie jest zbyt przydatny w radionamierzaniu. FM za to nadaje si\u0119 \u015bwietnie, przez to, \u017ce przy braku sygna\u0142u, demodulator FM generuje g\u0142o\u015bny szum. Im wi\u0119cej sygna\u0142u, tym mniej szumu, szybko mo\u017cna si\u0119 wi\u0119c nauczy\u0107 naturalnego pod\u0105\u017cania w stron\u0119 „minimum szumu”. W sytuacji blisko nadajnika, trzeba pom\u00f3c sobie w uzyskaniu szumu, obni\u017caj\u0105c wej\u015bciowy sygna\u0142 t\u0142umikiem.<\/p>\n\n\n\n

Alternatyw\u0105 jest poszukiwanie z wykorzystaniem odbiornika SSB, jak FT-817, IC-705 czy.. Quansheng z alternatywnym firmware. W przeciwie\u0144stwie do FM, brak sygna\u0142u to cichy szum, a im mocniejszy sygna\u0142, tym g\u0142o\u015bniejsze audio na wyj\u015bciu – do pewnej granicy, gdzie zaczyna dzia\u0142a\u0107 AGC, dbaj\u0105c o nasze b\u0119benki. Wtedy podkr\u0119camy t\u0142umik i szukamy dalej.<\/p>\n\n\n\n

Dedykowany sprz\u0119t (antena, t\u0142umik) znacznie u\u0142atwia zabaw\u0119, ale maj\u0105c tylko r\u0119czniaka z fabryczn\u0105 anten\u0105, te\u017c mo\u017cemy si\u0119 \u015bwietnie bawi\u0107. Wiele odbiornik\u00f3w ma wbudowany t\u0142umik, kt\u00f3ry mo\u017cna w\u0142\u0105czy\u0107 w opcjach urz\u0105dzenia, warto to zrobi\u0107 aby przesun\u0105\u0107 wskazania S-metra ze skrajnie prawych pozycji – bli\u017cej \u015brodka.<\/p>\n\n\n\n

W miar\u0119 zbli\u017cania si\u0119 do \u017ar\u00f3d\u0142a, kiedy miernik si\u0142y sygna\u0142u pozostaje ci\u0105gle na maksymalnym wskazaniu, alternatyw\u0105 dla t\u0142umika jest u\u017cycie anteny o b. ma\u0142ym zysku, np. kawa\u0142ka drutu o d\u0142ugo\u015bci kilku cm, lub ca\u0142kowite odkr\u0119cenie anteny i, je\u015bli jest taka potrzeba, lekkie dotkni\u0119cie palcem pinu w gnie\u017adzie antenowym.<\/p>\n\n\n\n

Teoria poszukiwa\u0144 mo\u017ce brzmie\u0107 bardziej skomplikowanie ni\u017c wygl\u0105da praktyka, kt\u00f3ra w znacznym stopniu opiera si\u0119 na wyuczonej intuicji i „czuciu”. Do zabawy, wi\u0119c! \ud83d\ude42 <\/p>\n\n\n\n

\/sq3swf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Znalaz\u0142e\u015b dziwne urz\u0105dzenie z napisem „fox.sp3yor.net”? To urz\u0105dzenie to nadajnik radiowy o bardzo ma\u0142ej mocy (mniej ni\u017c 1% mocy telefonu, kt\u00f3ry trzymasz w r\u0119ce). Jest to element zabawy terenowej dla radioamator\u00f3w, kt\u00f3rej celem jest odnalezienie ukrytego nadajnika – wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"onecolumn-page.php","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-1798","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sp3yor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sp3yor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sp3yor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp3yor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp3yor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1798"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.sp3yor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2038,"href":"https:\/\/www.sp3yor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1798\/revisions\/2038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sp3yor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}